PHÒNG GD & ĐT ĐAK PƠ KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

ĐỀ CHÍNH THỨC NĂM HỌC : 2010-2011

( Vòng 2 ) Môn : Ngữ văn 9 Thời gian : 150 phút
( Không kể thời gian phát đề )

ĐỀ BÀI:

Câu 1: ( 6.0 điểm )

Mỗi chiếc lá rụng có một linh hồn riêng, một tâm tình riêng, một cảm giác riêng. Có chiếc lá tựa như mũi tên nhọn, tự cành cây rơi cắm phập xuống đất như cho xong chuyện, cho xong một đời lạnh lùng, thản nhiên, không thương tiếc, không do dự vẩn vơ. Có chiếc lá như con chim bị lảo đảo mấy vòng trên không, rồi cố gượng ngoi đầu lên, hay giữ thăng bằng cho chậm tới cái giây nằm phơi trên mặt đất. Có chiếc lá nhẹ nhàng khoan khoái đùa bỡn, múa may với làn gió thoảng, như thầm bảo rằng sự đẹp của vạn vật chỉ ở hiện tại : cả một thời quá khứ dài dằng dặc của chiếc lá trên cành cây không bằng một vài giây bay lượn, nếu sự bay lượn ấy có vẻ đẹp nên thơ...
( Khái Hưng)

Phân tích nét đặc sắc về nghệ thuật trong đoạn văn trên.

Câu 2 : (14.0 điểm)
Hơi ấm ổ rơm
Nguyễn Duy

Tôi gõ cửa ngôi nhà tranh nhỏ bé ven đồng chiêm
Bà mẹ đón tôi trong gió đêm;
- Nhà mẹ hẹp nhưng còn mê chỗ ngủ
Mẹ chỉ phàn nàn chiếu chăn chả đủ
Rồi mẹ ôm rơm lót ổ tôi nằm.

Rơm vàng bọc tôi như kén bọc tằm
Tôi thao thức trong hương mật ong của ruộng
Trong hơi ấm hơn nhiều chăn đệm
Của những cọng rơm xơ xác gầy gò.

Hạt gạo nuôi hết thảy chúng ta no
Riêng cái ấm nồng nàn như lửa
Cái mộc mạc lên hương của lúa
Đâu dễ chia cho tất cả mọi người.


Hơi ấm ổ rơm thuộc vào những bài thơ nhỏ, giản dị mà hàm ý sâu xa. Bài thơ đã ghi được những xúc cảm, những suy nghĩ của nhân vật “tôi” đi công tác trong đêm ghé vào ngủ nhờ nhà một người mẹ nghèo ven đồng chiêm.
Cảm nhận của em về bài thơ trên.

--------------------------------------------HẾT--------------------------------------
PHÒNG GD & ĐT ĐAK PƠ KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI HUYỆN
NĂM HỌC 2010 - 2011

Môn: Ngữ văn Vòng : 2

HƯỚNG DẪN CHẤM

Câu 1 : (6,0 đ)

Yêu cầu : Học sinh biết xác định thủ pháp nghệ thuật được nhà văn sử dụng để phân tích hiệu quả thẩm mỹ của nó trong đoạn văn. Qua phân tích làm sáng rõ câu văn chủ đề : “Mỗi chiếc lá rụng có một linh hồn riêng, một tâm tình riêng, một cảm giác riêng”
- Nghệ thuật so sánh - nhân hoá trong từng câu văn : gợi hình ảnh
- Nghệ thuật ẩn dụ trong cả đoạn văn : tạo sự liên tưởng
* Tuỳ theo khả năng phân tích mà GV có thể định điểm cho học sinh sao cho phù hợp.

Câu 2 : (14,0 đ)
1. Đề bài yêu cầu học sinh nêu cảm nhận của mình về một bài thơ mà các em chỉ được đọc và tìm hiểu trong chương trình trong sách Tư liệu văn học 7. Tác giả bài thơ, các em đã được biết đến khi học bài thơ Tre Việt Nam (không xa lạ).
2. Đây là một đề bài yêu cầu học sinh phải viết một bài văn hoàn chỉnh nên nhất thiết phải có kiến thức văn học và có kỹ năng làm một bài văn nghị luận.
Về kiến thức :
+ Có kiến thức về tác giả Nguyễn Duy - Một trong những tên tuổi xuất hiện trong thơ ca thời chống Mỹ cứu nước.
+ Có kiến thức để hiểu nội dung bài thơ : Những xúc cảm của nhân vật “tôi” trong cái “thao thức” khi nằm trong ổ rơm, những suy nghĩ của nhân vật “tôi” về tấm lòng yêu thương thơm thảo, ấm áp, ngọt ngào của người mẹ nghèo, của quê hương nghèo, đã nuôi dưỡng sự sống và tâm hồn con người mà không phải ai cũng thấy hết được.
4. Về kỹ năng :
Có kỹ năng để phân tích những chi tiết, những hình ảnh, những từ ngữ có giá trị biểu cảm trong bài thơ : Những chi tiết có tính tự sự